Μανούσος Πανταγιάς

Γεννήθηκε στα Χάρκια Ρεθύμνης το 1935. Παιδί αγροτικής οικογένειας, όπως όλες οι οικογένειες της τοπικής κοινωνίας. Στα εφηβικά του χρόνια ασχολήθηκε με το εξαιρετικά διαδεδομένο την εποχή εκείνη μαντολίνο, αλλά μετά την καλοπροαίρετη παρατήρηση του λυράρη Γέρο Τζυμπραγού από τη Λούτρα Ρεθύμνης (Γιάννη Ζυμβραγουδάκη) ότι… «το μαντολίνο είναι για τσι γυναίκες», το εγκατέλειψε κι έπιασε το λαούτο, στο οποίο και σταδιοδρόμησε.

Εργάστηκε ως υπάλληλος της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος στο Ρέθυμνο, όπου και ζει με την οικογένειά του. Με το λαούτο του και την υπέροχη φωνή του, συνόδευσε αμέτρητους λυράρηδες του νομού Ρεθύμνης, τόσο τους «κλασικούς» (Σκορδαλό, Μουντάκη, Ροδάμανθο, Μανώλη Κατσαμά, κ.λ.π.) όσο και μικρότερης εμβέλειας ή τοπικούς περιφερειακούς μουσικούς, όπως ο Γέρο Τζυμπραγός και ο ανηψιός του Μιχάλης, ο Βαγγέλης Μυζηθράκης από τον Άγιο Δημήτριο Ρεθύμνης, ο Βασίλης Καλαϊτζάκης (Πήλινος) από τον Πίκρη, ο Γιώργης Τσαγκαράκης (Ντενεκετζής) από το Κεντροχώρι, ο Μιχάλης Φλουρής (Καρεκλάς) από τη Θεοδώρα Μυλοποτάμου, ο Νικολής ο Ξυνιόρος από τον Πρίνο Μυλοποτάμου, ο Νίκος Απανωμεριτάκης από την Κυριάννα, ο Γιώργης Ψαθάς από τους Κούμους, ο Σταύρος Αποστολάκης από την Ελεύθερνα, ο Χαράλαμπος Αναγνωστάκης (Χαραλαμπάς) από τους Αρμένους Ρεθύμνης, ο Βαγγέλης Πίτερης από τις Μαργαρίτες και πολλοί άλλοι.

Επειδή διατηρεί συστηματικό αρχείο με τα γλέντια στα οποία έχει λάβει μέρος, αλλά και πολλές φωτογραφίες από αυτά, είναι πολύτιμη πηγή για την ιστορία της μουσικής στο νομό Ρεθύμνης -προσφέρει δε τις πληροφορίες του απλόχερα.

Λεβεντάνθρωπος και αρχοντικός, η παρουσία του, ο τρόπος του και το ίδιο το παράστημά του περνάνε μηνύματα αξιοπρέπειας και ποιότητας σε μια Κρήτη που αλλάζει πρόσωπο με ιλιγγιώδεις ρυθμούς και ψάχνει -αν ψάχνει- να ξαναβρεί τον πολιτισμό της.