Τα Χάρκια της ανθρωπιάς, της λεβεντιάς, της φιλοξενίας.

Ένα υπέροχο κείμενο του γιατρού κ. Μανώλη Ραπτάκη για τα Χάρκια και την βραδυά της παρουσίασης του βιβλίου «Το Χωριό μας» τον Αύγουστο του 2005

Η πρώτη φορά που είχα την χαρά να ανηφορίσω στα Χαρκιανά αόρια και να επισκεφτώ το μικρό σε έκταση αλλά μεγάλο σε ανθρώπους χωριό που λέγεται Χάρκια ήταν ακριβώς πριν από δεκαέξι χρόνια. Νέος τότε αγροτικός γιατρός στο ιατρείο της Πηγής, έπρεπε να επισκέπτομαι και τα χωριά με τους οικισμούς της περιοχής. Χωριό εντελώς άγνωστο σε μένα και με διάθεση οκνηρού νερού, ξεκίνησα μαζί με την αδελφή νοσοκόμα να πάω και σε τούτο το ερημοχώρι. Πάντα όταν πήγαινα σε κάποιο χωριό για πρώτη φορά προσπαθούσα να μάθω πριν πάω μερικά πράγματα για να μην είμαι ολότελα άσχετος. Από αυτή την πρώτη μου έρευνα είχα διαπιστώσει πως τα Χάρκια είχαν καλούς ανθρώπους, γιατί κανένας δεν βρέθηκε να πει κακή κουβέντα για τους Χαρκιανούς.

Μετά περίπου από μισή ώρα έφτασα στα Χάρκια και οδηγήθηκα στο χώρο που θα παρείχα τις ιατρικές μου υπηρεσίες. Ένα δωμάτιο στην άκρη του χωριού που χρησίμευε για τα γραφεία της τότε κοινότητας και σαν αποθήκη του Ο.Τ.Ε., που είχε τις εγκαταστάσεις του ακριβώς από κάτω. Μας περίμεναν ήδη οι πρώτοι. Αλλά πριν φτάσω εκεί, στη διαδρομή όσες πόρτες άνοιγαν μας ζητούσαν να μπούμε να κεράσουν. Και ενώ ακόμη βρισκόμουν στη διαδικασία της εξέτασης των αρρώστων, που στο πρόσωπο μου έβλεπαν τον θεό τους, ο χώρος άρχισε να μεταβάλλεται σε ένα μικρό εστιατόριο. Χίλια καλολοίδια. Η Ζαμπία που έμενε δίπλα είχε φροντίσει για τα πάντα. Τέτοια υποδοχή πρώτη φορά μου έκαναν σε χωριό που πήγαινα. Αυτό γινόταν κάθε φορά που πήγαινα στα Χάρκια. Ήταν η αγαπημένη μου περιοδεία. Και κάθε φορά, μπορώ να το εξομολογηθώ τώρα, έφευγα και λίγο ζαλισμένος από την ρακή τους.

Το δεύτερο που μου έκανε εντύπωση ήταν το πάθος που μιλούσαν για το χωριό τους. Θα περίμενε κανένας σε ένα τόσο απομονωμένο χωριό οι άνθρωποι του να γκρινιάζουν και να είναι όλο παράπονα. Εδώ συνέβαινε το αντίθετο. Η υπερηφάνεια τους δε για τα προϊόντα της γης τους δεν περιγραφότανε. Δεν ντρεπότανε ούτε παραπονιότανε για το χωριό τους. Παρόλο που φαινότανε ένα χωριό ορεινό με δύσκολη πρόσβαση, χωρίς ιδιαίτερες πηγές πλούτου, οι Χαρκιανοί το στήριζαν με καμάρι.

Τώρα θα μου πείτε γιατί τα γράφω αυτά; Είμαι μικρός και αρκετά ασήμαντος νομίζω για να αρχίσω να γράφω απομνημονεύματα. Αφορμή δόθηκε από την σπουδαιότερη και αξιοπρεπέστερη πολιτιστική εκδήλωση του καλοκαιριού που μας πέρασε. Οι Χαρκιανοί παρουσίαζαν το βιβλίο του χωριού τους, με τίτλο τι άλλο, ΄΄Το Χωριό μας΄΄. Η εκδήλωση αυτή ήταν το διαμάντι των εκδηλώσεων των Πολιτιστικών Συλλόγων. Για να είμαι ειλικρινής μόνο και με το όνομα του Κατικά του Αντώνη αλλά και των υπολοίπων μελών του Δ.Σ., που είναι υπεύθυνοι του Πολιτιστικού Συλλόγου, ήμουν σίγουρος για το εξαιρετικό αποτέλεσμα. Μπράβο, μπράβο, μπράβο.

Η εκδήλωση αυτή πιστεύω ότι αναπαράγαγε ιστορία. Ιστορία της αλήθειας, ιστορία της ζωής. Γιατί η ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους πολιτικούς και τους πολέμους. Γράφεται κυρίως από τους απλούς ανθρώπους στην καθημερινή τους διαδρομή. Αυτή η διαδρομή στα Χάρκια εκείνο το βράδυ του Αυγούστου έκλεινε το μάτι στην ιστορία.

Δεν θα αναφερθώ στον καθένα χωριστά γιατί όλοι ήταν άριστοι. Άλλωστε δεν το λέω μόνο εγώ. Όποιοι καθότανε προς τα πίσω έβλεπαν και άκουγαν τα σχόλια των Χαρκιανών, που με χαρά επιβεβαίωναν τα γραφόμενα στο βιβλίο, αλλά και των επισκεπτών που επιβράβευαν την εκδήλωση. Δεν το λέω μόνο εγώ. Το είπαν το βράδυ εκείνο οι εκατοντάδες άνθρωποι που έφτασαν στα Χάρκια. Τόσο πολύ κόσμο σε μακρινό χωριό σε εκδήλωση δεν έχω ξαναδεί. Λες και γινότανε το πανηγύρι της Αγίας ΄Αννας των Χαρκιανών.

Η εκδήλωση είχε τα πάντα. Αλλά στη δόση που χόρταινες χωρίς να βαρυστομαχιάσεις. Είχε και πρωτοτυπίες. Επιτέλους χορούς όπως τους χορεύανε οι μερακλήδες και οι κοπελιές και όχι οι σημερινοί ακροβάτες. Είδαμε και τους φιλοξενούμενους της Κύπρου, που μας συγκίνησαν αφάνταστα. Είδαμε αληθινές σκηνές παράδοσης, μυριστήκαμε τα γιασεμιά στις αυλές, ακούσαμε τα σιγοτραγουδίσματα της καντάδας, και νοιώσαμε να πεταρουδίζει η καρδιά του Κρητικού.

Δεν ήταν όμως μόνο στιγμές συγκίνησης που μπορεί να πει κάποιος ότι αφορούσε τους ευαίσθητους. Η Χαρκιανή φιλοξενία είχε και κεράσματα. Μην προσπαθείτε να μαντέψετε γιατί θα χάσετε. Ξεχάστε το βραστό και το πιλάφι. Άλλωστε ήταν ο δεκαπεντάρης τότε. Ξεχάστε όμως και τα μοντέρνα θαλασσινά. Γιατί εκεί ήταν τα Χάρκια. Και τα Χάρκια έχουν περβολικά από τις ποταμίδες. Τα μπαρμπουνοφάσουλα και οι μπάμιες τους, που μαγείρεψαν οι Χαρκιανές χρυσοχέρες ήταν όνειρο. Τέτοιο τραπέζι ταπεινό μα και συνάμα πλούσιο, με το κρασί να μας γλυκαίνει το λαιμό, δεν συναντήσαμε το καλοκαίρι όλο.

Το μόνο που δεν είχε η εκδήλωση αυτή ήταν τα πολλά και κούφια λόγια. Λίγοι χαιρετισμοί, πυκνά τα λόγια του Αντώνη του Κατικά στην έναρξη. Περιεκτική και πλήρης η παρουσίαση του βιβλίου από τον Θοδωρή Ρηγινιώτη και τον παπά Στεφανή Νίκα. Περίσσευε όμως η λεβεντιά, η καρδιά, η χάρη και το μέτρο.

Αυτή η εκδήλωση στα Χάρκια πρέπει να γραφεί σε ταινία και να μοιραστεί σε όλους τους Πολιτιστικούς Συλλόγους για να τους γίνει μάθημα. Ξέρω πολύ καλά ότι υπάρχουν Σύλλογοι που κάνουν την δουλειά τους εξαιρετικά. Αλλά υπάρχουν κι άλλοι που το μόνο που κάνουν είναι να βρίσκουν σκαλοπάτι να προβληθούν. Όνομα και μη χωριό που λέει και η παροιμία. Σύλλογοι που οι εκδηλώσεις που κάνουν είναι για το χρήμα και όχι για τον πολιτισμό. Γιατί το ζήσαμε και αυτό. Πολιτιστικός Σύλλογος να κάνει αναβίωση εθίμου με εισιτήριο. Να πάρουν την ταινία όμως και οι υπεύθυνοι των δήμων για να μάθουν τι πρέπει να χρηματοδοτούν και τι όχι. Γιατί κατάντησε οι Δήμοι να πληρώνουν μόνο πέτρες και πιλάφια. Μπράβο και πάλι στους Χαρκιανούς που έδωσαν και το μάθημα αυτό. Που δίδαξαν την τέχνη των αληθινών εκδηλώσεων.

Αγαπητοί φίλοι από τα Χάρκια, ελπίζω να έχω τη τιμή να με θεωρείτε φίλο σας. Την βραδιά εκείνη του Αυγούστου μας μάθατε πολλά. Πολλά και σπουδαία. Το σπουδαιότερο όμως πράγμα που μας δείξατε είναι ο σεβασμός στις ρίζες του δεντρού μας. Βάλατε πολύ νερό στο αυλάκι. Το κάνατε αυτό με προσοχή και με ταπεινότητα. Αποδείξατε ότι είστε από τα Χάρκια της ανθρωπιάς, της λεβεντιάς και της φιλοξενίας. Σας ευχαριστούμε για το άρωμα που μας μεθύσατε. Μπράβο σας.

Μανώλης Ραπτάκης
Ιατρός